PIWI-wijnen kijken naar de toekomst: “Geen bedreiging voor de DOC- of DOCG-identiteit”

Samenvatting

Nicola Biasi doet niet echt aan voorbehouden uitspraken. Het netwerk “Resistenti Nicola Biasi” – Albafiorita, Tenuta della Casa in Friuli-Venezia Giulia, Ca’ da Roman, Colle Regina en Poggio Pagnan in Veneto, Oddone Prati in Piemonte, Vin de la Neu in Trentino en Progetto Mosella in Duitsland – maakt al een tijdje hetzelfde argument: resistente druivenrassen vormen geen bedreiging voor de Italiaanse wijnidentiteit. Tijdens een persconferentie in Trento op 20 mei 2026 stelde Biasi het duidelijk genoeg. Een appellation die in paniek raakt bij de gedachte aan het toevoegen van 10–15% resistente variëteiten heeft misschien een identiteit die minder solide is dan mensen denken.

De regelgevingssituatie is herkenbaar voor iedereen die dit debat volgt. PIWI-teelt is officieel toegestaan in acht Italiaanse regio’s – Trentino-Alto Adige, Veneto, Friuli-Venezia Giulia, Lombardia, Emilia-Romagna, Marche, Abruzzo en Piemonte – maar het totale beplante areaal bereikt nauwelijks 2.000 hectare, bijna allemaal geconcentreerd in het noordoosten. De EU zou resistente variëteiten in appellaties toestaan, maar Italië’s Testo Unico del Vino (Wet 238/2016, art. 33 comma 6) houdt ze nog altijd buiten DOC- en DOCG-status, waardoor ze voorlopig beperkt blijven tot IGT-wijnen. De beperking is niet uniform – een multi-variëtale DOC heeft duidelijk meer ruimte voor manœuvre dan een strikt mono-variëtale denominatie zoals Barolo – maar in elk geval zit de categorie in een soort wachtkamer, wettelijk getolereerd maar nog niet toegelaten tot de prestigetop.

Het milieuargument voor PIWI is reël, al is Biasi voorzichtig met het te zwaar te laten wegen als verkoopargument. De data van het netwerk wijzen op een reductie van 38% in CO2-uitstoot vergeleken met conventionele wijnbouw, en de praktische verschillen in de wijngaard zijn tastbaar – minder tractorritten, minder diesel, minder verdichte grond, wijnbouwers die aanzienlijk minder chemische nevel hanteren. Consumenten kunnen dat allemaal interessant vinden, zegt hij, maar ze komen alleen terug als de wijn goed is. Het echte werk zit met andere woorden in de kelder.

Onder dit alles schuilt een cultureel argument dat de neiging heeft verloren te gaan. Biasi denkt dat Italië te gehecht is aan het druivenras en niet genoeg aan het territorium – dat het ras een middel moet zijn, niet het doel. En daarnaast loopt een meer praktische frustratie: PIWI wordt nog steeds besproken alsof het één enkel ding is. Souvignier Gris, Johanniter, Bronner, Soreli, Solaris, Cabernet Eidos, Cabernet Cortis – de verschillen ertussen zijn minstens zo significant als de verschillen tussen Merlot, Sangiovese en Teroldego. Geen van hen zijn ook ggo’s, een feit dat blijkbaar nog steeds vermeld moet worden in een sector die nieuwigheden met argwaan behandelt.

Van de variëteiten is Souvignier Gris degene waar Biasi het meest over spreekt. Hij wijst hem aan als bijzonder significant – goede zuurbehoud, een scala aan stijlen van mousserend tot gemacereerd, en naar zijn mening het duidelijkste bewijs dat deze druiven, goed gevinifieerd, iets kunnen zeggen over het territorium waaruit ze komen en niet alleen over zichzelf.

Ons commentaar

Dit is een platform voor Biasi’s standpunten en het is de moeite waard dat te erkennen. Het stuk is een profiel en als profiel doet het zijn werk – Biasi is welbespraakt, zijn argument is interessant en hij krijgt een grondig en welwillend gehoor. Maar de centrale provocatie, dat een denominatie die zich zorgen maakt over een handvol resistente druivenrassen in wezen zijn eigen fragilitét adverteert, blijft volledig onbetwist. Het is een sterke uitspraak. Er is een redelijk tegenargument dat niemand aanvoert: appellationregels werken deels omdat ze niet flexibel zijn en elke goedbedoelde uitzondering creërt een precedent. De milieugegevens worden geciteerd zonder context over hoe ze werden gemeten of door wie. Het bredere debat – hoe consortia daadwerkelijk reageren, hoe het wetgevingstraject eruitziet, wat andere producenten denken – krijgt een vermelding maar niet veel meer. Het format van het vakbladprofiel vraagt zelden om scherp onderzoek en dit is daarop geen uitzondering.

Over de auteur

Er wordt geen individuele auteur vermeld, hoewel WineNews stukken soms collectief toeschrijft aan de redactie in plaats van aan een met naam genoemde journalist, en dit lijkt zo’n geval te zijn. Hoe dan ook is dit redactionele inhoud opgebouwd rond een interview met Biasi, en zo leest het ook – zijn argumenten lopen onbetwist door het stuk, zijn gegevens worden niet geverifieerd en de framing blijft door het hele stuk sympathiek. Dat kan simpelweg de conventies van vakbladprofielen weerspiegelen, waarbij het onderwerp doorgaans een vriendelijk gehoor krijgt. Maar Biasi is ook de commerciële exploitant van het netwerk dat het artikel effectief promoot en de afwezigheid van enige onafhankelijke stem is het vermelden waard.

Over de uitgever

WineNews bestaat al sinds 2000 en is werkelijk ingebed in de Italiaanse wijnwereld – goed verbonden, goed gelezen binnen de sector en er nauw commercieel mee verbonden. De pagina waarop dit artikel staat bevat reclamebannners van tientallen Italiaanse producenten en consortia, van wie er meerdere een direct belang hebben bij de regelgevingskwesties die het artikel aanraakt. Niets daarvan maakt de inhoud onnauwkeurig, maar het verklaart wel het redactionele register: breed ondersteunend voor de industrie, terughoudend om ongemakkelijke standpunten in te nemen en meer geïnteresseerd in het geven van een stem aan mensen dan in het onderzoeken van wat ze zeggen. Prima om te lezen, maar niet de plek om op zoek te gaan naar moeilijke vragen.