Samenvatting
Vier nieuwe druivenrassen zijn een paar weken geleden opgenomen in het commerciële register van Castilla y León: Soreli, Sauvignon Rytos, Cabernet Eidos, Merlot Khorus. Het is begrijpelijk als je er geen van herkent — ze staan niet in enig appellatiereglement en tot voor kort bestonden ze vooral in proefpercelen op de Finca Experimental de Zamadueñas bij Valladolid, waar ITACyL al jaren stilletjes Vitis vinifera kruist met hardere wilde verwanten.
De categorie heet PIWI — van het Duitse Pilzwiderstandsfähig, schimmelbestendig, een woord dat alleen een plantenveredelaar zou waarderen. Het idee is eenvoudig: deze hybriden krijgen geen meeldauw zoals standaard wijndruiven. Valse meeldauw, echte meeldauw — de twee ziekten die de spuitbudgetten opslokken en agronomen van april tot augustus voortdurend gespannen houden. Telers die PIWI-rassen gebruiken, kunnen fungicide-toepassingen met meer dan de helft verminderen. In een nat voorjaar is dat geen kleinigheid; dat is een compleet ander groeiseizoen.
Ons commentaar
ITACyL zegt dat de wijnen vergelijkbaar presteren met Tempranillo en Verdejo. Misschien. Dat zal pas echt getest worden als de flessen via handelskanalen en restaurantlijsten gaan — iets dat nog nauwelijks gebeurd is. Labproeverijen en proefpercelen zijn één ding; wat een sommelier in Madrid denkt of een exportkoper vindt, is iets anders.
Het regelgevende aspect is waar het echt ingewikkeld wordt. Het Spaanse DO-systeem is gebouwd rond Vitis vinifera, punt uit. Deze rassen zijn dat niet helemaal — het zijn hybriden, en hybride druiven dragen decennia aan bagage in de Europese wijnwetgeving, meestal negatief, een overblijfsel uit de post-fylloxera tijd toen slechte kruisingen de markt overspoelden. De ITACyL-materialen gaan hier niet op in. De officiële aankondiging is voorzichtig, positief en institutioneel. Wat niet wordt beantwoord is of Ribera del Duero, Rueda of andere appellaties deze rassen daadwerkelijk zullen toestaan in gecertificeerde wijnen — en zo ja, onder welk label, met welke vermelding, op welk niveau.
Dat is geen kleinigheid. Een teler die Tempranillo verwijdert en herplant met Cabernet Eidos neemt een weddenschap die verder gaat dan de volgende oogst. Ze moeten weten waar die druiven commercieel passen, niet alleen agronomisch.
Niets daarvan is de schuld van ITACyL. Het ontwikkelen van regionaal aangepaste PIWI-rassen die daadwerkelijk werken onder Castiliaanse omstandigheden is serieus, langzaam en kostbaar werk, en vier van hen op het officiële register krijgen is een mijlpaal. De wetenschap lijkt solide. Het duurzaamheidscasus (minder chemie, lagere inputkosten, mogelijk lagere milieubelasting) is overtuigend, vooral nu droogte en hitte alles in de Spaanse wijnbouw compliceren.
Maar wetenschap die sneller gaat dan regelgeving is een oud verhaal in de wijnwereld, en wordt zelden snel opgelost. De rassen bestaan nu. Of ze een markt vinden, een plaats in het appellatiesysteem en uiteindelijk in de cultuur van wat Castiliaanse wijn moet zijn — dat is een langere discussie, die net begint.
Over de uitgever
TecnoVino is een gespecialiseerd digitaal tijdschrift dat wordt uitgegeven door Taller de Comunicación y Cía S. Coop Pequeña. Het richt zich op professionals in de wijnsector, met nadruk op R&D en innovatie.